Hafif Çelik Evde Foseptik ve Kanalizasyon Bağlantısı

Hafif çelik evde foseptik ve kanalizasyon bağlantısı, yapının kurulacağı arsada mevcut altyapıya göre planlanır. Belediye kanalizasyon şebekesine erişim varsa gerekli izinler alınarak evin atık su giderleri bu hatta bağlanır. Şebeke bulunmuyorsa ilgili idarenin uygun gördüğü sızdırmaz foseptik veya arıtma sistemi kullanılır. Her iki yöntemde de tesisat güzergâhının temel çalışmaları başlamadan belirlenmesi gerekir.

Mutfak, banyo ve tuvaletten çıkan atık suların güvenli şekilde uzaklaştırılması, evin uzun süre sorunsuz kullanılabilmesi açısından belirleyicidir. Özellikle kırsal arazilerde yanlış konumlandırılan bir foseptik çukuru veya yetersiz eğimle döşenen gider boruları, ilerleyen dönemlerde tıkanıklık, kötü koku ve ek kazı maliyetlerine neden olabilir.

Hafif Çelik Evde Kanalizasyon mu, Foseptik mi Tercih Edilmeli?

Hafif çelik evlerde kullanılacak atık su sistemi, arsanın kanalizasyon şebekesine bağlantı imkânına göre seçilmelidir. Uygun bir kamu şebekesi bulunuyorsa kanalizasyon bağlantısı esas alınır. Bağlantının teknik olarak mümkün olmadığı yerlerde ise yetkili kurumun onayladığı foseptik veya bireysel arıtma çözümü değerlendirilir. Karar verilmeden önce hattın konumu, bağlantı kotu ve yerel şartlar öğrenilmelidir.

Foseptik ve kanalizasyon bağlantısı arasında seçim yapılırken yalnızca arsanın şehir merkezine uzaklığına bakılması yeterli değildir. Parselin önünden kanalizasyon borusu geçmesi, doğrudan bağlantı yapılabileceği anlamına gelmez. Hattın kullanıma uygunluğu ve bağlantının hangi noktadan gerçekleştirileceği ilgili kurum tarafından belirlenir.

Türkiye'de büyükşehirlerde bu işlemler genellikle su ve kanalizasyon idareleri tarafından yürütülür. İstanbul'da İSKİ, Ankara'da ASKİ ve Antalya'da ASAT gibi kurumlara başvurulabilir.

Örneğin ASAT'ın atık su hizmetleri açıklamasına göre su-kanal izin belgesinde mevcut kanalizasyon şebekesi ve uygun bağlantı noktası hakkında bilgi verilir. Başvurularda imar çapı, onaylı mimari proje ve tapu kaydı gibi belgeler istenmektedir. Belgelerin türü ve işlem sırası diğer idarelerde farklılık gösterebilir.

Hafif Çelik Evde Atık Su Tesisatı Ne Zaman Planlanmalı?

Hafif çelik evin atık su tesisatı, mimari proje hazırlanırken belirlenmeli ve temel betonu dökülmeden önce uygulamaya hazır hale getirilmelidir. Mutfak, banyo ve tuvalet giderlerinin yerleri netleştirildikten sonra boruların temel altından veya projede öngörülen geçişlerden nasıl çıkarılacağı kararlaştırılır. Böylece hafif çelik evin montajı sırasında sonradan müdahale gerektiren tesisat sorunları azaltılır.

Foseptik ve kanalizasyon bağlantısı için yapılacak hazırlıklar, yalnızca evin dışındaki boru hattını kapsamaz. Yapının iç tesisatı ile dış altyapı bağlantısı aynı proje üzerinden değerlendirilmelidir.

Örneğin 120 m² büyüklüğünde, iki banyolu ve açık mutfaklı bir hafif çelik evde, her ıslak hacmin gider konumu önceden belirlenmelidir. Aksi halde temel tamamlandıktan sonra klozet veya mutfak giderinin yerini değiştirmek, beton üzerinde ek çalışma yapılmasını gerektirebilir.

Hafif çelik taşıyıcı sistemde tesisat geçişlerinin önceden planlanmasının başka bir nedeni de çelik profillerin korunmasıdır. Boru geçirmek amacıyla taşıyıcı elemanlar gelişigüzel kesilmemeli veya delinmemelidir. Gerekli boşluklar ve geçiş detayları statik proje ile uyumlu hazırlanmalıdır.

Temel seviyesinde bırakılan boru çıkışlarının konumları, mimari plandaki ıslak hacimlerle karşılaştırılmalıdır. Boruların betonla birleştiği noktalarda uygun kılıf, koruma ve sızdırmazlık detayları kullanılması da önemlidir.

Kanalizasyon Bağlantısı Nasıl Yapılır?

Kanalizasyon bağlantısı, ilgili su ve kanalizasyon idaresinden alınan teknik bilgiler ve izinler doğrultusunda gerçekleştirilir. Önce evin ana atık su çıkışı ile şebekenin bağlantı kotu karşılaştırılır. Ardından uygun eğime sahip parsel içi hat, gerekli kontrol bacalarıyla birlikte projelendirilir. Uygulama tamamlandığında bağlantı ve sızdırmazlık kontrolleri yapılarak sistem kullanıma hazırlanır.

Hafif çelik evde foseptik ve kanalizasyon bağlantısı planlamasında, şehir şebekesine bağlanılacaksa şu işlem sırası izlenir:

Kanalizasyon hattına bağlantı yapılırken dikkat edilmesi gereken konulardan biri de arazi kotudur. Evin atık su çıkışı, bağlanılacak kanalizasyon hattına göre uygun seviyedeyse atık su yerçekimiyle uzaklaştırılabilir. Bu sisteme cazibeli akış denir.

Ancak evin gider çıkışının kanalizasyon bağlantı kotundan aşağıda kaldığı durumlarda doğal akış mümkün olmayabilir. Böyle bir durumda uygun atık su terfi sistemi veya geri akış koruması değerlendirilmelidir. Basit bir çekvalf, her türlü geri tepme riskine karşı tek başına yeterli değildir.

Kanalizasyon Olmayan Arsada Foseptik Çukuru Nasıl Yapılır?

Kanalizasyon şebekesine bağlantının mümkün olmadığı arsalarda, ilgili idarenin şartlarına uygun bir foseptik sistemi projelendirilir. Sızdırmaz depolama çözümünde atık sular betonarme veya uygun özellikteki hazır tankta biriktirilir ve vidanjörle uzaklaştırılır. Tankın yeri seçilirken bina temeli, içme suyu kaynakları, zemin koşulları ve boşaltma aracının erişimi birlikte değerlendirilmelidir.

Foseptik ve kanalizasyon bağlantısı seçenekleri arasında önemli bir işletme farkı vardır. Kanalizasyon sisteminde atık sular sürekli olarak kamu şebekesine iletilirken sızdırmaz foseptik tankında birikir. Bu nedenle depo kapasitesinin ve boşaltma düzeninin doğru belirlenmesi gerekir.

Foseptik Çukuru Evden Kaç Metre Uzaklıkta Olmalı?

Foseptik çukurunun konumu, arsanın özellikleri ve yerel idarenin belirlediği mesafe koşulları dikkate alınarak seçilmelidir. Her arazi için geçerli tek bir uzaklık değeri vermek doğru değildir. Bina temeline yakın kazı yapılması, çevrede içme suyu kuyusu bulunması veya yeraltı suyu seviyesinin yüksek olması, foseptik yerinin belirlenmesinde ayrıca değerlendirilmesi gereken durumlardır.

Tankın bakım kapağına kolayca ulaşılabilmeli ve vidanjör hizmeti alınabilecek uygun bir erişim güzergâhı bulunmalıdır. Foseptik çukurunun ileride veranda, teras veya başka bir yapı elemanının altında kalmamasına da dikkat edilmelidir.

Özellikle içme suyu havzalarında daha sıkı koşullar uygulanabilir. İSU Su Havzaları Koruma Yönetmeliği, belirli koruma alanlarında atık suların sızdırmaz foseptiklerde toplanarak uygun atık su altyapı tesislerine taşınmasına ilişkin hükümler içermektedir.

Foseptik Tankının Kapasitesi Nasıl Belirlenir?

Foseptik tankı kapasitesi, evde yaşayacak kişi sayısına, günlük atık su miktarına ve planlanan vidanjör boşaltma aralığına göre hesaplanır. Dört kişilik bir ailenin sürekli yaşadığı ev ile yalnızca hafta sonları kullanılan bir yazlığın atık su miktarı aynı olmayacaktır. Bu nedenle depo hacminin yalnızca evin metrekaresine bakılarak belirlenmesi doğru değildir.

Örneğin 5 m³ hacmindeki sızdırmaz bir tank, nominal olarak 5.000 litre kapasiteye sahiptir. Ancak bu büyüklüğün bir konut için yeterli olup olmadığı, kullanılabilir hacim ve beklenen atık su miktarı üzerinden ayrıca hesaplanmalıdır.

Tank seçiminde betonarme ve hazır polietilen seçenekleri değerlendirilebilir. Yeraltı suyu seviyesi yüksek olan bölgelerde, boş tankın yukarı doğru hareket etme riskine karşı uygun sabitleme ve temel çözümleri gerekebilir.

Atık Su Borularında Eğim, Çap ve Havalandırma

Hafif çelik evde foseptik ve kanalizasyon bağlantısı yapılırken doğru boru çapı ve eğimi, sistemin sağlıklı çalışması için gereklidir. Ev içindeki tesisatta lavabo ve duş giderleri için sıklıkla 50 mm, klozet bağlantıları için yaklaşık 100–110 mm çapında borular kullanılır. Bununla birlikte kesin çaplar, bağlı cihazlara ve tesisat projesine göre belirlenmelidir.

Atık suyun yerçekimiyle akabilmesi için yatay borulara yeterli eğim verilmesi gerekir. Örneğin %2 eğim, borunun her 1 metrelik uzunlukta 2 santimetre alçalması anlamına gelir. Bu durumda 10 metrelik bir hatta toplam 20 santimetre kot farkı oluşur.

Bu hesap yalnızca eğimin nasıl ifade edildiğini gösterir. Bütün atık su borularında sabit %2 eğim kullanılması gerektiği anlamına gelmez. Uygun değer, boru çapı, debi, güzergâh ve ilgili idarenin teknik koşullarına göre belirlenir.

Boru eğiminin yetersiz olması, atık suların hat içerisinde birikmesine ve tıkanıklıklara yol açabilir. Uygun olmayan yüksek eğimler de bazı akış koşullarında katı maddelerin taşınmasını olumsuz etkileyebilir.

Dış hatlarda kullanılacak boruların toprak altı uygulamalarına uygun seçilmesi, boru altı yataklamasının hazırlanması ve geri dolgunun taş gibi zarar verici malzemelerden arındırılması gerekir. Gömülme derinliği belirlenirken bölgenin don riski ve boruların maruz kalacağı yükler göz önünde bulundurulmalıdır.

Tesisatta dikkat edilmesi gereken diğer konu havalandırmadır. Gider sisteminin uygun şekilde havalandırılması, basınç dengesinin korunmasına ve sifonlardaki suyun istenmeyen şekilde çekilmesinin önlenmesine yardımcı olur. Lavabo, duş ve yer süzgeçlerindeki sifonlar da kanalizasyon kokusunun yaşam alanına ulaşmasını engeller.

Parsel bacaları ve temizleme noktaları ise olası tıkanıklıklarda bütün zeminin kazılmasına gerek kalmadan müdahale edilmesini kolaylaştırır.

Foseptik ve Kanalizasyon Bağlantısında Sık Yapılan Hatalar

Foseptik ve kanalizasyon bağlantısı uygulamalarında karşılaşılan sorunların önemli bir bölümü, altyapı çalışmalarının montajdan sonraya bırakılmasından kaynaklanır. Özellikle gider çıkışlarının yanlış yerde hazırlanması, boruların yeterince korunmaması ve kontrol bacalarının unutulması sonradan maliyetli müdahaleler gerektirebilir.

Dikkat edilmesi gereken başlıca hatalar şunlardır:

Özellikle son madde önemlidir. Toprak altında kalan bir hattaki sızıntının onarılması, açık durumdaki tesisata müdahale edilmesinden çok daha zahmetlidir. Benzer şekilde foseptik tanklarının bakım kapakları kapatılmamalı, doluluk seviyeleri izlenmeli ve boşaltma işlemleri taşma meydana gelmeden planlanmalıdır. Tank içerisinde birikebilen tehlikeli gazlar nedeniyle bu alanlara korumasız şekilde girilmemelidir.

Montaj Öncesinde Altyapı Sorumlulukları Netleştirilmeli

Hafif çelik ev yaptırırken foseptik ve kanalizasyon bağlantısı için hangi çalışmaların sözleşmeye dâhil olduğu önceden öğrenilmelidir. Ev içindeki atık su tesisatı ile bina dışındaki kanalizasyon hattı, foseptik tankı, kazı ve resmî bağlantı işlemleri farklı iş kalemleri olarak değerlendirilebilir.

Özellikle ileri kaba ve anahtar teslim tekliflerde tesisat kapsamı aynı olmayabilir. Dört temel maliyet kalemi olan kazı, borulama, bağlantı veya depo imalatı ve resmî işlemler ayrı ayrı incelenmelidir.

İkranur Yapı tarafından projelendirilen bir hafif çelik evde de diğer yapı üreticilerinde olduğu gibi, altyapının hangi aşamada ve kimin sorumluluğunda hazırlanacağı sözleşme kapsamında netleştirilmelidir.

Montaj başlamadan önce evin atık su çıkış noktası, arsanın kanalizasyon durumu, bağlantı güzergâhı ve gerekiyorsa foseptik yerleşimi kesinleştirilmelidir. Temel hazırlığı sırasında tesisat planının mimari projeyle uyumlu olması, sonradan beton kırılması veya hatların yeniden kazılması gibi işlemlerin önüne geçilmesinde en etkili adımlardan biridir. Olası tüm sorularınız için İkranur Prefabrik olarak sizlere destek olmaya hazırız.